ALPER GAZIGIRAY: "MUSLIM ARCHIVAL MATERIAL ON THE GENOCIDE PERPETRATED BY THE ARMENIANS AGAINST THE MUSLIM PEOPLE IN EASTERN ANATOLIA" > >   A. Alper Gazigiray, _Muslim Archival Material on the Genocide >   Perpetrated by the Armenians Against the Muslim people in Eastern >   Anatolia,_ Gozen Kitabevi, Istanbul, 1982. > >pp. 453-455. > >Picture: Another heap of slaughtered Muslim women and children by >         Armenians. > >"Bitlis Tas Mahallesinden olup, simdi Savur'da bulunan 45 yasinda > Huseyin oglu Bakkal Muhittin Efendi'nin yeminli ifadesi: > > 1915 Subat ayinin sonu idi. Evimde otururken, birden sehirin cesitli > yerlerinden surekli ates sesleri ve gurultulu sesler gelmeye basladi. > Bu Rus-Ermeni birliklerinin geldigini delalet ediyordu. Hemen sokaga > ciktim. Ceteler sehirde umumi bir katliam yapiyorlardi. Hemen ailemi > kurtarmak icin eve gittim. Yolda, Viranli katip Fazil Efendinin parca > parca edildigini gorunce, ailemle birlikte vilayet konagi tarafindan > kacmaya mecbur oldum. Orada yollar Ermeniler tarafindan kesilmisti. > Butun Muslumanlari yas farki gozetmeksizin olduruyorlardi. > Kurtulabilmek icin o taraftan hic bir cikis bulamadigimdan, dusmanin > eline gecmemek icin kendimi Bitlis'ten gecen nehre atmak istedim. > Kardesim Musa bu tesebbusume mani oldu ve Tanrinin inayetiyle buyuk > zorluklar pahasina genel katliamdan kurtulduk. > > Binlerce kurban arasinda su taninmis kisiler vardi: > > 1. Esraftan Haci Semsettin oglu Tosun Efendi, > 2. Herson mahallesinden Haci Yusuf oglu Abdulbaki Efendi, > 3. Haci Hasan oglu Haci Mehmet, > 4. Mahmut oglu Nadir, > 5. Cemal oglu Abdulrezzak, > 6. Mehmet oglu Dursun, > 7. Recep oglu Hamit, > 8. Bilal oglu Cemil, > 9. Seyh Mehmet Kufrevi oglu Seyh Abdulmalik Efendi, >10. Bitlis Jandarma komutani Ismail Bey. > > Mardin eski kadisi Ahmet Efendi yataginda katledildi. Kiz kardesi > Bedriye Zaman Hanim, Recep Efendinin kizi Perihan hanim, Onbasi > Halit'in karisi Leyla ve oglu Salih de korkunc iskencelerle evlerinde > oldurulduler. Musa Efendi kendi tarafinda kardesi Muhiddin gibi aci > sahneleri yasadi." > > > >   A. Alper Gazigiray, _Muslim Archival Material on the Genocide >   Perpetrated by the Armenians Against the Muslim people in Eastern >   Anatolia,_ Gozen Kitabevi, Istanbul, 1982. > > >pp. 451-452. > >Picture: Heap of massacred Muslim women and children by Armenians. > >"Mus multecilerinden 18 yasinda olan Abdurrahman oglu Mehmet Resul'un > Hani Muduru onunde verdigi yeminli ifadesi: > > Betlevo koyu yakinlarinda 1915 ocaginin yarisina dogru yapilan savasta > yaralandim. Hasta olan uc arkadasimla ilerlemekte olan orduyu takip > edemedik ve dusman tarafindan esir edildik. Ilk once er Huseyin'in > gozlerini oydular ve ayaga kalk Osmanli askerleri geliyorlar mi diye > bak dediler. Sonra kucuk bir vadiye goturup orada kursuna dizdiler. Bu > cinayetten sonra ismini bilmedigim bir arkadasima saldirdilar. Korkunc > iskence ettikten sonra onu da oldurduler. Ucuncu arkadasimin sirasi > geldi. Onun tenasul uzuvlarini kesip agzina soktular ve sonra da > bogdular. Cellatlar arasinda uc Ermeniyi tanidim. Mus'un Jakar > mahallesinden Kes oglu Aram, Bagdasar oglu Aleksan ve Mus'un Bas > mahallesinden Avukat Hrant'in oglu Hrant diger bes tanesi Rus > askerleriydi. Bu haydutlar bana yaklasarak butun muslumanlarin sonunun > bu oldugunu soylediler ve tufegin demir ucunu yaktiklari ateste > kizartip vucuduma 24 yerinden sapladilar. Bu iskencelerden beni > kurtarmak isteyen bir Rus askeri geldiginde aci cigliklar atiyordum. > Bu asker beni bir kenara cekerek isminin Abdulmalik olup Kazanli bir > musluman aileden geldigini ve kurtarabilecegini soyledi. Sekiz cellat > ben ve 100 kisilik bir grup bize iltihak etti. Til koyu istikametine > gidiyorduk. Yolda 800 civarinda bir musluman topluluguna rastladik. > Ermeniler istisnasiz hepsini oldurup imha ettiler. Aksama dogru Til > koyune geldik. Ermeniler yanlarinda Karamese koyu yagmasi esnasinda > kacirdiklari iki musluman kadini getirmislerdi. Bu bahis konusu olan > iki kadin hamile idi. Ermeni ve Ruslarin ortasina getirildiler. Iki > asker ve iki Ermeni, kadinlarin tasidiklari cocuklarin cinsi uzerine > iki mecidiyelik bahse girismislerdi. Bunun uzerine kadinlarin > karinlarini bicakla deldiler, birisinden bir oglan cikarttilar, > digerinin cenini ise cesitli tahminlere  yol acti. Bes dakika sonra 4 > Rus ve 6 Ermeni, 6 genc musluman kiz getirdiler. Ermenilerin arasinda, > Mus'un Ziyaret koyunden olan birini tanidim. Kizlar siraya > sokulmuslardi. Bir Rus subayi geldi, aralarindan birini secerek > goturdu...[a disgusting story - ye]. Til koyunde uc gece gecirdim. > Hernekadar yaralarimdan pek aci cekiyor isem de musluman Rus > askerlerinin yardimiyla kurtulabildim. Safaga dogru Kazan koyune hakim > sinirlara geldim. Koyun icinden aci cigliklar atiliyordu. Gun > agardiginda Ermenilerin koy sakinlerini oldurduklerini ve diri diri > yaktiklarini gordum. Dehsetten tas kesilerek gece oluncaya kadar > yerimi terk etmedim. Karanlikta yola koyuldum ve her cesit zorluk > ve tehlikelerle karsilasilarak Hani'ye vardim." > > >   A. Alper Gazigiray, _Muslim Archival Material on the Genocide >   Perpetrated by the Armenians Against the Muslim people in Eastern >   Anatolia,_ Gozen Kitabevi, Istanbul, 1982. > >pp. 450-451. > >Picture: Heaped corpses of slaughtered Muslim children by Armenians. > >"Akcan (Mus) Nehiyesine bagli Avran koyunden gecen Osmanli Askerlerine > Ermeniler tarafindan yapilan zulum: > > Eski Akcam Nahiyesi Muduru simdi Bervari Kazasinin Kaymakam Vekili olan > Ahmet Nurettin Efendinin yeminli ifadesi: > > Hukumet tarafindan genel seferberlik ilan edildi ve bir ay sonra Akcan > nahiyesine mudur olarak atandim. Mus Mutasarrifi olan Servet bey hic > bir irk ve din farki gozetmeksizin sancagin tum halkina karsi durust ve > koruyucu idi. Halbuki Mus Ermenileri imkan oldugu zaman vergilerde ve > askerlere alinmada hukumete zorluklar cikartiyorlardi. Tasnaklarin ve > Ermeni papazlarin kiskirtici hareketlerini acikca goruyorduk. Ve > cevrilen dolap duzenlerin zararlarini arada sirada hissediyorduk. > Fesatci tesirlerin telkini ile Ermeni koylerinin bir cogu vahset > hareketlerinde bulunmakta gecikmediler. Ermeniler su ve ekmek > bahanesiyle gonullu asker ve Milisleri evlerine davet ediyorlar ve > orada bu kisileri kapali ve tenha yerlere goturup boguyorlar, gozlerini > oyup baslarini kopariyorlardi. Ozellikle askerlerin tufeklerine sahip > olmak icin hic bir zorluktan cekinmiyorlardi. Ermenilerin mezalimi > ozellikle 300 evlik olan Avran koyunde yapilmisti. Iste bu koyde 15 > temmuz 1915 tarihinde actigimiz sorusturma sonucunda asagidaki bilgiler > meydana cikti. > > Tasnak komitesi uyesi Ermeniye ait olan evin civarinda agzi cok dar > olan kapatilmis bir kuyu bulduk. Ortuyu kaldirdigimizda igrenc ve > pis kokular etrafa dagildi. Asagiya indirdigim bir adam kuyunun > insan cesetleriyle dolu oldugunu bildirdi. Kimliklerini tesbit etmek > uzere onlari yukari yukari cikarttik. Kurbanlarin sayisi 19 olup masum > ve zavalli askerlerden baska bir sey degildi. Cesetlerin durumu Osmanli > hukumetinin 600 senelik samimi himayesine mahzar olmus bu Ermenilerin > isledikleri korkunc cinayetlerin ancak uc dor gunluk bir mazisi > oldugunu gosteriyordu. Ermeniler tarafindan alcakca bogulan bu > askerlerin cesetlerini gomdukten sonra terk ettik." > > > >   A. Alper Gazigiray, _Muslim Archival Material on the Genocide >   Perpetrated by the Armenians Against the Muslim people in Eastern >   Anatolia,_ Gozen Kitabevi, Istanbul, 1982. > >pp. 448-450. > > >Picture: Corpses of Muslim women and children slaughtered by Armenians. > >"Sahitlerin Ifadeleriyle Ermeni Mezalimi - Bitlis Vilayeti: > > Memleketi Bitlis olan ve simdi Mardin'in Nayalu koyune goc eden Suleyman > Oglu Ali'nin yeminli ifadesi: > > Ruslarin Bitlis'i isgal etmek istediklerini erkenden ogrenen Van ve Bitlis > Ermenileri Muslumanlara saldirdilar. Kacmalarini onlemek icin yollarini > kapatarak Musluman halkini merhametsizce katlettiler. Bu arada 11 yasindaki > kayinbiraderim Ali, annesi Rabia, Azaranli Seyh Ahmet, karisi ve bir > hizmetcisi, komsularimiz Ahmet oglu ve kucuk yasta oglu, seksenlik > Hasan oglu Izzet, izinde olan iki asker kendilerini parca parca yapan > bu barbarlarin vahsetinin kurbani oldular. > > 17 kisiden mutesekkil ailemizden yalniz bes kisi, o da buyuk zorlukla > katliamdan kurtulabildiler. Yegenimin bir cogu havaya atilmis duserken > de bu haydut Ermeniler tarafindan ikiye kesilmistir. > > Genc kizlari igfal etmisler sonrada hepsini kanlar icinde sokaklarda > suruklemislerdir. Toplam olarak; Muslumanlar uzerine, Ermeniler duyulmamis, > tasvir edilmez cinayetler islemislerdir. > > Memleketi Bitlis olan ve simdi Mardin'in Nayali koyunde multeci olarak > bulunan Kamil oglu Abdulrazzak'in yeminli ifadesi: > > Ilimizin isgalinde bir kardesimin ve amcamin aileleri ile birlikte erken > saatlerde Araplar koprusune gidiyorduk. Ermeniler yolumuzu kestiler ve > bizim onumuzde, kardesim Cerkes donlu oglu Abdulnadir ve kiz kardesim > Emine'yi oldurduler. > > Biz kactik ve 18 kisiden yalniz 5 kisi kendini kurtarabilip Mardin'e > gelebildi. Gruptan geri kalanlar kandi cocuklarim dahil olmak uzere > esir olarak goturulduler veya oldurulduler. > > Nazim kazasina bagli Kolpic Koyu ve bu koyden Ebubekir ve Abdulkerim'in > yeminli ifadesi: > > Koyumuzun ilerisinde bulunan bir yerde bulunuyordum...Bu kritik anda > koyumuze iki ayri noktadan baskin yaparak gelen Rus ve cok miktarda > Ermeniden kurulu dusman ordusu halki oldurmeye ve evleri yakmaya > basladi. Icimizden bazilarinin bulundugu 150 kisi kilictan gecirildi. > Biz kacarken 'Bidet,' Orans koyunden 'Arsak,' Herit Ermeni koyunden > 'Sandir' ve Sube koyunden 'Krizikio' adli Ermeniler arkamizdan; Islam > dinimize kufur ve Peygamberimize hakaret kusuyorlardi. > > Rus ve Ermeniler o derece iskence yapmislardi ki donusumuzde hic kimse > goz yasini tutamadi. Birbirine baglanmis ciplak kadin ve erkekler > agaclara asilmislardi. Baslari koparilmis, memeleri kesilmis kadinlarin > goguslerinde iki parcaya bolunmus cocuklar vardi. Genc guzel kizlar > goturulmuslerdi. Haydutlar kendilerine yarayacak mobilyalari almislar, > digerlerini de yakmislardir." > > > > >   A. Alper Gazigiray, _Muslim Archival Material on the Genocide >   Perpetrated by the Armenians Against the Muslim people in Eastern >   Anatolia,_ Gozen Kitabevi, Istanbul, 1982. > >pp. 396-398. > >Picture: Armenians burning a Mosque. > >"Buradan Peklic koyune gidilerek bu bedbaht koyun de Ermeni mezaliminin > en igrenc sahnelerine maruz kaldigi gorulmustur. Mal, mulk yagma > edilmis, cami tahrip ve kirletilmistir. Burada da ahaliden gorulebilen > birkac kisi yemin ederek gorduklerini soylemislerdir: Dusmanla > birlikte koye giren Ermeniler, Karacayli Emrah ile Mahmut'un yolda > rastladiklari biri alti, digeri yedi yaslarinda iki masum cocugunu > almislar, kilise kapisinin esigine goturerek orada koyun bogazlar gibi > kestikten sonra kesilmis baslarini kilise tarafina govdelerini de > kapinin onune birakmislar ve ihtiyarlarin Fettah oglu Ahmet'i, Mirin > Efendiyi, Ahmet oglu Halim'i Akva oglu Kaya onbasiyi, Ciddi Mehmet'i, > Muhiy oglu Melayi, Mehmed Cavusu ve Mahdumu Osman'i, Sed Agayi, Hafiz > oglu Veli'yi, Dellal oglu Hayri'yi ve yedi yasindaki oglu Hakki'yi, > Mustafa oglu Zihni'yi, Yusuf oglu Mevlud'u, dort yasindaki kardesi > Eyup'u, kadinlardan Altin sacli Mevlud'un validesini, kizlardan Seyh > Besir'in 15 yasindaki kizini, Mustafa'nin alti yasindaki kizi Fatma'yi, > Karsli Omer'in sekiz yasindaki kizi Lefce'yi, dort yasindaki diger > kizi Ermer'i pek feci bir surette katl ve sehit ettiler. Pekvisli > Ahmet Bey hanesine iltica eden ve gizlenen 150 kadinla Ahmet beyin > ailesine ve Mamahatunlu Mustafa Efendinin biri 12, digeri 14 yasindaki > kerimesinin, 500 mutecaviz Ermeni tarafindan hucum edilerek kiz ve > kadinlarini namuslari kirletilmis ve bunlardan kendini teslim etmeyen > dort kadinla Izzet hatun adinda 30 yasinda bir kadinin bogazlanarak > kuyuya atildiklarini Molla Sukru ile arkadaslari buyuk bir teessur > icinde anlatmislardir. Heyetimiz koye vardigi zaman anlatilan senaata > kurban olan Izzet Hatun'un kesilmis basi henuz yerde idi. 150 kadinin > ve bir yasindaki kiz cocugun parmagindaki yuzugu almak icin parmaklarini > kesmislerdir. Bu koyun ihtiyarlarindan Dursun aga adindaki zat boynuna > taktiklari bir iple kuyubasina goturulerek bas asagi asarak > oldureceklerini soyleyip para istemisler, mevcut parasini verdigi halde > bir cok iskenceden sonra boynunun arkasindan kasatura ile kesmeye > baslamislar, nihayet her nedense terkederek gitmislerdir. Bu adam > boynundaki buyuk ve muthis yara ile bitap bir halde idi. Bu koyde > yapilan mezalimin haddi hesabi yoktu. >  > Erzurum - ilica - Askale - Tercan yolu uzerinde ve yakininda 11 koy > ile Tercan kasabasinda Ermenilerin yaptiklari buyuk iskence zulum > ve katliamlar boylece ozetlenmistir. Bu koylerden baska daha > yuzlerce koy ozellikle Antranik pasa diye anilan ve aslen Tercan'in > Koturlu koyunden bir Ermeni olan Aleksan oglu Antranik komutasindaki > hain ve insani duygulardan mahrum, kana susamis, birer hayvan gibi > vahsi cetelerin yaptiklari facialari, mubalagaya kapilmadan arzederim > ki, ancak %1 dir. Bu koyler tamamen harap olmus, butun kadinlarin > irzina gecilmis, cogu kesilmis ve onemli bir kismi da Erzurum'a > sevkedilmek bahanesiyle yollarda katlolunmustur. Bu alcak ve zalim > insan kilikli hayvanlar Turklerden intikam almak bahanesiyle ve > tamamen zevk icin yapmislardir. Eger yanlarinda Ruslar olmasa idi, > belki daha muthisini yapacaklardi. Uzun zamanlar bu tahrip edilen > koyler issiz ve virane olarak kalmistir." > >