AZMI SUSLU: "ERMENILERIN YAPTIKLARI KATLIAMLAR" Source: Doc. Dr. Azmi Suslu, "Ermenilerin Yaptiklari Katliamlar (Les         Massacres Commis Par Les Armeniens)," Ankara Universitesi Basimevi,         Ankara, 1986. p. 1. Fotograf: Ermeni ceteleri tarafindan 25 Nisan'da Subatan koyunde karinlari           yarilip cocuklari cikarilan kadinlar ve cocuklari. Fotograf: Mus ve Bitlis'te kurulup Rus ordusuna onculuk eden ve Turklere         karsi giristikleri mezalimle taninan Ermeni cetelerinden bir        grup (Ermeni Amal ve Harekat-i Ihtilaliyyesi-Tesavir ve Vesaik.         Osmanlica, Almanca, Ingilizce ve Fransizca aciklamali Album,          nu. 2, s. 58.) p. 26. >"Bu koyler son derecede acinacak haldedir. Gidip gelmeleriyle Ermeni > ihtilalcileri, bunlara kitlik getirmislerdir." > >p. 40. > >Rus Generali Mayewski: > >"Her konuda oldugu gibi, ilkbaharda isyan faaliyetlerinin hazirliklari > da hizlanmistir. Hatta, sehrin yakinlarindaki birkac Turk'un katledildigi > ve vucutlarinin parca parca dograndigi gibi bazi cinayetlerden bile > soz edildigi duyulmaya baslanmistir. Ozellikle bu tur cinayetlerin > sorusturulmadigini goren isyancilar gunden gune cesaretlenmislerdir." > >p. 42. > >Van Ingiltere konsolosu Williams: > >"Ekselanslarini haberdar etmekten seref duyarim ki, bu bolgenin durumu > arzu edildigi sekilde degildir. Ermeni isyancilari iki defa Muslumanlara > saldirmislardir; birincisinde uc Turk oldurulmus, iki kisi yaralanmis; > ikincisinde ise iki-uc kisi oldurulmustur. Her iki olayda da vucutlar > vahsice parcalanmistir...Her halukarda bu ahmak ve rezil Ermeniler olayin > musebbipleridirler" > >p. 54. > >Rus Generali Mayewski: > >"12-13 Eylul'de Hincak cetesi ortaya cikmistir. Bu cete Van sehrine Ovannis > koyunden saldirmistir. Gectikleri heryeri tahrip etmis olan bu ceteciler, > Ermeni mahallesinin bahcelerine kadar ilerlemisler;..." > > > > >  Onsozunde Yunus Zeyrek imzasi ile $unlar yazili: > >  ''Birinci Cihan Harbi'nin son yillarinda Ermenilerin Turklere >    yaptigi mezalimi yerinde tespit icin yabanci gazetecilerin de >    bulundugu bir heyet kuruldu. Ahmed Refik Bey bu heyetin reisiydi. >    Alman yazari Vays, Avusturyali yazar Dr.I$tayn'tan mute$ekkil >    heyet 17 Nisan - 20 Mayis 1918 tarihleri arasinda bir kisim $ark >    vilayetlerini dola$ti. I$te elinizdeki eser, bu seyahatin >    mahsuludur....Osmanlinin zeval buldugu zamanlarda Moskof himaye- >    sindeki Ermenilerin yaptigi $eni cinayetleri bizzat gorur gibi >    oluyoruz. Bazen hakimane bir tavir takinan Ruslarin, katil >    Ermeni ceteba$larini madalyalarla taltif ettikleri de bilinen >    hakikatler arasindadir....'' > >  Ahmed Refik, 'Kafkas Yollarinda Hatiralar ve Tahassusler,' (1919). >  Birinci Baski, Agustos 1981, Kultur Bakanligi Yayinlari: 473. > >  pp. 36-37: > >  ''Erzincan, 2 Mayis: > >  ...Ruslarin geri cekilmesini muteakip Ermenilerin zulmettikleri >  yerlerden biri de Erzincan. Vaktiyle yirmi bin nufusu ihtiva eden >  kasabada $imdi uc-dort bin ki$i bile yok. Ruslarin istilasi esnasinda >  kasabada kalanlar fakir ve aciz halk. Bunlarin da yedi yuze yakin >  kismi Ermeniler tarafindan kesilmi$, oldurulmu$, yakilmi$ ve kuyulara >  atilmi$. Kasaba Osmanli ordusu tarafindan $ubatta i$gal olunmu$. >  Olulerin toplanmasi hala bitmiyor. Bu feci kan ve sefalet manzarasi >  kar$isinda karli daglar, bahara hazirlanan ovalar, henuz ciceklenen >  agaclar sessiz ve cansiz. Firat, yine sessiz, mutevazi ve pur-vekar >  yoluna devam ediyor. Ku$lar yine harabeler ortasinda bezgin ve mahzun >  du$unuyor. Bedbaht Erzincanlilarin yanik, muessir, kurdi makamlarla >  soyledikleri turkuler $imdi hakikaten yerini bulmu$. Bugun o turkuler >  soylendigi, o hazin nagmeler yurtlarina donen felaketzedeler lisanindan >  i$itildigi zaman muteessir olmamak kabil degil: > >   Vardim ki yurdumdan ayak gocurmu$ >   Leyla gitmi$, issiz kalmi$ otagi >   Camlar $ikest olmu$, meyler dokulmu$ >   Sakiler meclisten kesmi$ ayagi > >  Filhakika Erzincan'da tum otaglar issiz kalmi$. Butun camlar $ikest >  olmu$. Butun bahceler peri$an. Butun gonuller cok kederli: > >   Vardim ki baglarda bagban aglar >   Sunbuller peri$an guller kan aglar >   $eyda bulbul terk edeli bu bagi > >   Kangi dagda bulsam ben o marali >   Kangi colde sursem ce$m-i gazali >   Yavrusun yitirmi$ ceylan misali >   Gezer colden cole yoktur duragi. > >  Halk, ac ve sefil. Yollarda, omrunu muharebelerde ve gurbetlerde >  geciren bu halk zaten ne zaman saadet yuzu gormu$!...Kadin lisanindan >  soylenen turkulerde bile harpten ve ayriliktan ba$ka bir $ey i$itilmiyor: > >   Dersim'in bayir ba$i >   Yikilmi$ dagi ta$i >   Agamdan ayrilali >   Akiyor gozum ya$i >   Durmuyor gozum ya$i...'' > >  pp. 40-41: > >  ''Erzurum, 6 Mayis: > >  Erzincan, issizligiyla kalbe kasvet veriyor. Bu yangin yerlerinden >  bir an evvel kurtulmak adeta bir saadet. Yola ciktigimiz zaman, aclik >  manzaralari, sefaletler, Ermeniler tarafindan kesilmi$ ba$lar, parca- >  lanmi$ vucutlar, bir turlu gozlerimizin onunden gitmiyor. Erzincan >  ovasi, karli daglar arasinda kurumu$ otlari, ciplak sogutleriyle >  nihayetsiz ve geni$. Yollardan kalkan tozlar gogusleri tikiyor. Hic >  bir guzellik, hicbir cicek kalbe ferahlik vermiyor. Ovanin iki tarafina >  dogru yukselen, karli daglarla nihayetlenen meyiller uzerinde buyuk >  buyuk koyler var. Fakat bunlar ciplak ve siyah agaclariyla buyuk >  lekeler te$kil eden yangin yerlerinden ba$ka bir $ey degil. Yanmami$, >  yikilmami$, kirilmami$ hic bir $ey yok. Her taraf issiz. Bu baglarin >  sahipleri, bu koylerin sakinleri nerede? Sukut!...'' > > >